دانلود مبانی نظری مدیریت

مبانی نظری و پیشینه پژوهش وضعیت مدیریت دانش

 
 
 
 
 
چکیده

تعاریف و دیدگاه‌های متفاوتی در خصوص مدیریت دانش وجود دارد و هریک از نظریه‌پردازان براساس کارکرد‌هایی که برای دانش و مدیریت دانش در سازمان‌ها قائلند، تعریفی خاص از آن ارائه کرده‌اند و اکثر تعاریف ذکر شده در خصوص مفهوم مدیریت دانش را در دو سوی طیفی می‌توان تقسیم‌بندی کرد، که یک سر آن تعاریف مبتنی بر سخت‌افزار و نرم‌افزار اطلاعاتی از مدیریت دانش وجود دارد و در سوی دیگر این طیف تعاریف مبتنی بر انسان و نقش انسان در طراحی و اجرای مفهوم مدیریت دانش را می‌توان قرار داد. شاید بتوان گفت که جامع‌ترین تعریف از مدیریت دانش، که به نوعی ترکیبی از نگاه نظریه‌پردازان دو سر طیف به این مفهوم است را فرهنگ اصطلاحات مدیریت دانش بیان کرده است.

مدیریت دانش فرایند سیستماتیک جست‌وجو، انتخاب، سازماندهی، پالایش و نمایش اطلاعات است به طریقی که درک کارکنان در زمینه خاص بهبود و اصلاح شود و سازمان، بصیرت و درک بهتری از تجربیات خود کسب کند. فرایند مدیریت دانش، در حل مسئله، یادگیری پویا، برنامه‌ریزی استراتژیک، تصمیم‌گیری و محافظت دارایی هوشی از فرسودگی و تباهی، به سازمان کمک می‌کند و منجر به انعطاف‌پذیری فزاینده و افزایش هوش سازمانی می‌شود (اعرابی و موسوی، 1389).

 

 

فهرستی از تعاریف محققین مختلف از مدیریت دانش گردآوری شده است.

 

محققین

سال

تعریف مدیریت دانش (گردآوری توسط محقق)

Barron

2000

رویکردی روشمند و یکپارچه جهت شناسایی، مدیریت کردن و به اشتراک‌گذاری دارایی‌های نامشهود یک مؤسسه است. این رویکرد دارایی‌هایی چون پایگاه‌های اطلاعاتی، اسناد، سیاست‌ها و روش‌های مدون را در برمی‌گیرد.

Hales

2001

فرایندی که سازمان به واسطه آن توانایی تبدیل داده به اطلاعات و اطلاعات به دانش را پیدا کرده و همچنین قادر خواهند بود. دانش کسب شده را به گونه‌ای مؤثر در تصمیمات خود بکار گیرد.

Wig

2002

ایجاد فرایندهای لازم برای شناسایی و جذب داده، اطلاعات و دانش‌های موردنیاز سازمان از محیط درونی و بیرونی و انتقال آن‌ها به تصمیم‌ها و اقدامات سازمان و افراد.

Shankar et al

2003

مدیریت دانش فرایند شناسایی و بهره‌برداری از دارایی‌هایی دانشی سازمان برای انتقال مزایای کسب وکار به مشتری یا سازمان است.

Gupta

2004

مجموعه‌ای از فرایندها که ناظر بر خلق، اشاعه و بهره‌گیری از دانش است.

 

Sabherwal

&

Sabherwal

2005

مجموعه اقدامات موردنیاز برای دستیابی به منابع دانش موردنیاز می‌باشد.

Sousa

&

Hedriks

2006

مدیریت دانش سیاست‌ها، استراتژی‌ها، تکنیک‌ها را به منظور اثبات کارایی سازمان، بهینه‌سازی شرایط موردنیاز برای بهبود کارایی، ابداع و مشارکت بین کارمندان بررسی می‌کند.

Jolly

&

Therih

 

2007

مدیریت دانش بدین تفکر وابسته است که کارکنان، دانشی را پردازش کنند که بتوانند منجر به عملکرد عالی سازمان گردد.

Fernandez

&

Leidner

2008

مدیریت دانش به شناسایی و به کارگیری دانش جمعی  در یک سازمان اشاره می‌کند تا به رقابت در سازمان کمک کند.

King

2009

مدیریت دانش شامل برنامه‌ریزی، سازماندهی، انگیزش و کنترل افراد، فرایندها و سیستم‌ها در سازمان است و در جهت اطمینان از اینکه دارایی‌های دانشی افزایش یابند به طور مؤثر به کار گرفته شوند.

Liao

&

Wn

2010

دانش به عنوان یک منبع اصلی مزیت رقابتی در شرکت‌ها به کار گرفته می‌شود. بنابراین، توانایی مدیریت دانش به فرایندهای مدیریت دانش در یک سازمانی که دانش را در شرکت توسعه می‌دهند و استفاده می‌کنند اشاره دارد.

Carlos et al

2011

فرایند خلق، جمع‌آوری، سازماندهی، اشاعه و کاربرد دانش در سازمان یا هنر خلق ارزش از دارایی‌های نامشهود سازمان.

Keran et al

2013

فرایندی که اطلاعات و دارایی‌های ذهنی را به ارزش‌های ماندگار تبدیل می‌کند.

 
 
 
مقدمه
در عصر حاضر شتاب تغییرات در علوم و فناوری‌های پیشرفته به قدری فزونی یافته است که بسیاری از متفکرین بر این باورند که شتاب در نوآوری محصولات تولید شده با تکنولوژی سطح بالا و ایجاد دانش و توسعه آن از سرعت یادگیری بشر فراتر رفته است. پس، سازمان متولی حتی اگر تمام راهبردها، زمان و سرمایه انسانی را در اختیار خود را صرف یادگیری نمایند، باز هم ممکن است از عهده رویارویی برنیاید (نوو و چان  ، 2007).
 
امروزه سازمان ها نمی توانند صرفا بر دارایی های مشهودشان مانند تکنولوژی تکیه کنند، خصوصا در بخش های تکنیکی. دارایی های مشهود به طور معمول در دسترس می باشند اما به طور بالقوه باعث مزیت رقابتی نمی شوند، به عبارتی آن ها پیش نیاز اولیه برای انجام تجارت هستند. دانش یک منبع حیاتی و عامل موفقیت در چنین محیط هایی است. دانش در طولانی مدت به عنوان منبع کلیدی برای سازمان ها در نظر گرفته شده است و مدیریت موثر آن هم امری ضروری است (ملادکووا  ، 2012).
 
دنیای امروز، دنیای تغییر اطلاعات و دانش است. به همین سبب، ضروری است که سازمان ها قابلیت های لازم برای فعالیت در این شرایط را احراز نمایند. مدیریت دانش فرایندی است که به سازمان کمک می کند اطلاعات مهم و مفید را یافته، گزینش، سازماندهی و منتشر کند. همچنین مدیریت دانش برای انجام فعالیت هایی چون حل مسئله، آموختن پویا و تصمیم گیری ضروری می باشد. مدیریت دانش می تواند عملکرد سازمانی را با قادر ساختن سازمان به عملکرد هوشمندانه تر بهبود بخشد (واعظی و مسلمی، 1388). مدیریت دانش، یک دیدگاه برنامه‌ریزی شده و ساختارمند برای ایجاد به اشتراک گذاری و ذخیره‌کردن دانش به عنوان یک دارایی سازمانی است که برای ارتقاء توانمندسازی، سرعت و اثربخشی سازمان در ارائه محصولات یا خدمات برای مشتریان در راستای استراتژی کسب ‌وکار می‌باشد (پلیسیس  ، 2008).
 
سازمان هایی که مدیریت دانش را در قابلیت اصلی خود مستقر کرده اند، تفاوت چشمگیری نسبت به سایر سازمان ها دارند از جمله این تغییرات سرعت فرایندها، شناسایی و سازگاری با تغییرات، حفظ و رشد دارایی های فکری و مزیت رقابتی پایدار از طریق خلاقیت مستمر است. بدون تردید دانش مهم ترین منبع سازمان است. بدیهی است چنین منبعی باید محافظت، بهسازی و اداره شود و از هر تکنیک و روشی که رشد بهتر آن را فراهم کند، استفاده شود (درویش، 1388).
 
 
 
 
 
 
 
فهرست مطالب
 
 
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش مدیریت دانش 8
2-1-مقدمه 9
2-2-مفاهیم پایه مدیریت دانش 9
2-3-تعاریف دانش 11
2-4-انواع دانش 11
2-5-تاریخچه مدیریت دانش 13
2-6-تعاریف مدیریت دانش 13

2-7-تعاریف ابعاد اصلی فرایند مدیریت دانش 15

2-7-1-خلق و کسب دانش 15
2-7-2-تسهیم دانش 16
2-7-3-کاربرد دانش 18
2-7-4-نگهداری و ذخیره دانش 19
2-7-5-فرایند ارزیابی و بازخورد 20

2-8-مدل‌های مدیریت دانش 20

2-8-1-مدل هیسیگ 21
2-8-2-مدل هفت‌سی 22
2-8-3-مدل مرحله‌ای مدیریت دانش لین (2007) 23

2-8-4-مدل چارچوب مفهومی توسعه شاخص‌های  KMC در اثر بخشی مدیریت دانش 23

2-9-اهمیت و ضرورت مدیریت دانش 24
2-10-اهداف مدیریت دانش 24
2-11-مزایای مدیریت دانش 25
2-12-موانع مدیریت دانش 26
2-21-پیشینه تحقیق 38
2-21-1-مطالعات داخل کشور 38
2-21-2-مطالعات خارج از کشور 41
 
منابع
 
 
فهرست جدول ها
جدول 2-1: گاه شمار مدیریت دانش (حسن‌زاده، 1386) 13
جدول 2-2: تعاریف مختلف مدیریت دانش 15
 
 
فهرست شکل ها
شکل 2-1: هرم سلسه مراتبی دانش (فایرستون و مک. ال روی، ترجمه جعفرنژاد و سفیری، 1387) 10
شکل 2-2: مدل هیسیگ (2000) 22
شکل 2-3: مدل چارچوب مفهومی توسعه شاخص‌های KMC در اثربخشی مدیریت دانش 23
شکل 2-4: انتقال دانش کسب‌ و ‌کار مزیت رقابتی 26
شکل2-5:  فرایند کارآفرینی 30
شکل 2-6: عناصر اصلی در ایجاد یک شرکت نوپا 36
شکل2-7: مدل اردیل 41